19.03.2026 _ 11:50

МКК салықтық әкімшілендіруді цифрландыру нәтижелерімен бөлісті

Салық кодексінде қамтылған негізгі бағыттардың бірі – салықтық әкімшілендіруді цифрландыру. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, Мемлекеттік кірістер комитетінің барлық ақпараттық жүйесіне IT-аудит жүргізілді. Оның нәтижесінде МКК жаңа ақпараттық архитектурасын жасады: 14 жүйенің орнына 5 жүйе қалды – SDF, СӘИЖ, ТБЖ, ЭШФ, Кеден (АСТАНА-1). Үш жаңа жүйені (СӘИЖ, SDF, Кеден (АСТАНА-1)) енгізу микросервистік архитектураға көшуге, бизнес-процестерді тиімділігін арттыруға және үлкен деректерді өңдеуді қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Бұл туралы ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитеті төрағасының орынбасары Сейілжан Ахметов ОКҚ алаңында өткен баспасөз конференциясында хабарлады.

Оның айтуынша, жаңа жүйелер микроқызмет архитектурасына өтуге, бизнес-процестерді тиімді ұйымдастыруға және үлкен деректерді өңдеуге мүмкіндік береді.

СӘИЖ жүйесі салықтық әкімшілендірудің барлық өмірлік циклін қамтиды – тіркеуден бастап тоқтатуға дейін, жеке шоттарды жүргізу, есептілікті қабылдау, бақылау шаралары және мемлекеттік қызметтерді көрсету.

«Электрондық шот-фактуралар (ЭСФ) жүйесі тауарлар мен қызметтердің қозғалысын бақылауға, ҚҚС төлеуден жалтару схемаларын анықтауға және заңсыз шегерімдердің алдын алуға мүмкіндік береді. 2018 жылдан бастап ЭСФ қағаз салықтық құжаттарды толықтай алмастырып, шот-фактураларды, жүкқұжаттарды, актілерді және шарттарды электрондық форматта ресімдеуді қамтамасыз етті. ЭСФ одан әрі дамуы үлкен әлеуетке ие. Тауарлардың электрондық каталогы енгізілуде, ол Қазақстан ішінде тауарлардың қозғалысын бақылауды орнатуға, нақты тауарлардың орын ауыстыру тізбегін анықтауға, статистикалық есепті жолға қоюға мүмкіндік береді. Виртуалды қойманы пайдалану арқылы тауарларға арналған ілеспе жүкқұжаттарды (ТІЖ) міндетті түрде қолданылатын тауарлар тізбесі кеңейтілуде. ЕАЭО шекарасында ТІЖ қолдану тәжірибесі жалған импортпен күресте жоғары тиімділікті көрсетті», – деді МКК өкілі.

Сондай-ақ 78 дереккөзден мәліметтерді жинақтайтын және салық төлеушілердің цифрлық профилін қалыптастыратын Smart Data Finance жүйесі енгізілді.

Big Data инфрақұрылымын құру және ақпараттық жүйелердің жаңа архитектурасына көшу салық төлеушілердің мүдделеріне сай жасанды интеллект құралдарын енгізуді қоса алғанда, цифрлық сервистерді одан әрі дамытуға негіз қалайды.